“Bedenin Hareketi, Ruhun Sükûnu, Kâinatın Mûsikisi”
Namaz, insanı yalnızca Rabbiyle buluşturan bir ibadet değil; aynı zamanda bedeni, ruhu ve sesi bir ahenk içinde terbiye eden ilahî bir düzendir. İnsanın yaratılışındaki denge arayışına cevap veren bu ibadet, hareket, sükût ve sesin eşsiz bir terkibidir.
- Namaz ve Beden Sağlığı
Hikmetli hareket şeklinde ifade edebileceğimiz namaz ibadeti, insan bedenine ağır gelmeyen fakat sürekliliğiyle derin tesirler bırakan bir hareket bütünüdür. Kıyamda postürü yani duruşu düzenler, rükû omurgayı gevşetir, secde ise bedeni tevazuya indirirken dolaşımı canlandırır. Gün içine yayılmış beş vakit namaz, bedeni hareketsizlik sonucu oluşabilecek olumsuz durumlardan korur, eklemleri, kasları ve dolaşımı dengeler. Namaz ibadetinde yapılan hareketler ne sert, ne pasiftir. Tam aksine kendi bütününde uyumlu, ritmik ve ölçülüdür. İnsana “zorla değil, hikmetle” hareket etmeyi öğretir.
- Namaz ve Ruha Tesiri
Namaz, ruh için bir durak, kalp için bir istirahat alanıdır. Günlük hayatın hızına karşı ilahî bir yavaşlamadır. Kişi namaza durduğunda yalnızca yönünü kıbleye değil, kalbini de merkeze çevirir.
Secde hâli, psikolojik olarak insanın benlik yükünü hafifleten bir duruştur. Kontrol duygusunu bırakmayı, teslimiyeti ve güveni telkin eder. Düzenli namaz, kaygıyı azaltır, iç huzuru artırır ve böylelikle kişinin beden ve kalp uyumunu muhafaza edebilmesini sağlar.
- Namaz ve Musiki
İlahi ahenk olarak ifade edebileceğimiz namaz ibadeti, sessiz bir musikiyle örülüdür. Kur’an tilaveti, tekbirler, tesbihler ve dualar; makamlı ya da makamsız fark etmeksizin bir ritim ve ölçü taşır. İnsanın sesiyle, nefesiyle ve kalp atışıyla uyumlanan bu ilahî kelam, ruh üzerinde derin bir tesir bırakır.
Musiki nasıl ruhu düzenlerse, namazdaki kıraat de kalbi nizama getirir. Bu yönüyle namaz, insanın kendi iç musikisini yeniden icra edebildiği bir vakittir.
Neticede;
Namazda beden hareket eder, ruh sükûna erer, ses ise bu iki hâli birbirine bağlar. Bu üç unsur bir araya geldiğinde insana yaratılışındaki düzeni hatırlatır. Modern hayatın kopardığı beden–ruh–kalp bütünlüğü, namazla yeniden inşa edilir.
Belki de bu yüzden namaz, yalnızca farz olduğu için değil; insan fıtratına en uygun ibadet olduğu için de vazgeçilmezdir.
Namaz ibadeti, kılan için sadece bir görev değil, insanın varoluş amacını bütünleyen bir buluşmadır.
Ve her secde, insana usulca şunu seslenir: “En çok yere yaklaştığında, aslında en çok kendine ve Rabbine yaklaşırsın.”
Vesselam…
Uzm. Fzt. Nurefşan Bozdemir
(Türk Din Mûsikisi Doktora Öğrencisi)
